Nadenken over digitale piraterij

Soms moet je iets opschrijven om er later naar te kunnen
verwijzen. Ik heb veel en lang nagedacht over piraterij en wil deze met je
delen.

 

Waarom is dit relevant? Omdat dit een interessante tijd is.
De muziek en game industrie klaagt al lang over dat piraterij de gehele
industrie bedreigd. Met de komst van E-readers in Nederland wordt deze
discussie ook relevant voor de uitgevers van boeken.  Doordat deze in de
toekomst meer en meer digitaal uitgebracht zullen worden zal ook piraterij een
belangrijk onderwerp worden.

 

Vormen van digitale piraterij

Allereerst wil ik de vormen van digitale piraterij opsommen
en de aspecten die hierbij van belang zijn:

 

Allereerst zijn er de peer-to-peer netwerken. Met LimeWire
(en vroeger KaZaa, E-donkey, Napster) kun je na het installeren van de tool
zoeken naar muziek, films, games en dergelijke. Dit netwerk functioneert alleen
als mensen na downloaden ook de bestanden op een plek laten staan waarin andere
ze weer kunnen downloaden. Met name dit laatste is momenteel voor de wet
illegaal. Voordelen voor de gebruiker zijn dat de drempel laag is en je snel
aan de slag kunt. Nadelen zijn dat je nog wel eens bedenkelijke kwaliteit
materiaal binnenhaalt, dat je iets anders krijgt dan wat je zocht, dat het
traag gaat en dat door de grote hoeveelheid verbindingen die worden aangemaakt
je computer/verbinding behoorlijk belast.

 

Ook BitTorrents zijn erg populair en er is zeer veel
materiaal te vinden als je een Torrent client installeert. Bittorrent is ook
een vorm van een peer-to-peer systeem en heeft veelal dezelfde eigenschappen.
Er geldt in feite hetzelfde als wat ik hierboven geschreven heb. Mijn indruk is
dat deze “scene” nog groter is dan de LimeWire scene en
soortgelijken. Op diverse sites is materiaal erg snel te vinden. LimeWire werkt
volgens mij ook met BitTorrent maar waar je voor Bittorrents vaak via een site
zoekt, gebeurt dit met LimeWire in de applicatie zelf. Actieve gebruikers zijn
wettelijk strafbaar als ze bestanden open stellen voor anderen om te
downloaden. Maar hierover later meer.

 

Een andere methode om films/games/muziek te downloaden zijn
nieuwsgroepen. Ook deze scene is verschrikkelijk groot en als een gebruiker een
beetje weet wat hij doet is het veruit de snelste manier om materiaal te
verkrijgen. En bovendien strikt genomen, niet illegaal. Het grote voordeel van
nieuwsgroepen is dat als je gevonden hebt wat je zocht, dit redelijk feilloos
en maximaal snel naar je computer te halen is. Het valt buiten de scope om op
de techniek in te gaan, maar één van de nadelen is dat het juiste materiaal
vinden iets moeilijker is en dat er meerdere technologieën nodig zijn om aan de
slag te gaan. De drempel is voor veel minder ervaren gebruikers te hoog.
Tegenwoordig zijn er wel veel tools die het werk voor je uit handen neem en
redelijk simpel in gebruik zijn. Een ander verschil met de eerder genoemde
piraterij methoden is dat je in de regel geld betaald om van nieuwsgroepen te
downloaden. Je Internet provider biedt meestal wel nieuwsgroepen aan, maar zijn
vaak wat meer vervuild (missen berichten) en houden het materiaal veel minder
lang vast. Nogmaals het voordeel is vooral snelheid en dat je niet zeer veel
verbindingen naar je computer hebt die je internet of computer traag maken.

 

Dit zijn niet de enige vormen van piraterij! Ik zal nog een
paar voorbeelden geven:

 

Het huren van muziek bij de bibliotheek en deze kopiëren. 
Film lenen van de buurman en deze kopiëren.  Een vriend komt langs met zijn MP3
speler en je mag zijn muziek overnemen (werkt meestal alleen als deze niet
officieel in de winkel is gekocht🙂 ). Maar ook het lenen van de installatie
DVD van Microsoft Office en deze installeren (werkt alleen bij volume
installatie Dvd’s, wederom even buiten de scope) . En vroeger had je
forums waar gebruikers onbeveiligde FTP servers van bedrijven vonden en daar
materiaal op plaatsten welke je via het forum kunt vinden.

 

 

Waarom is piraterij zo populair?

Ik begeef me hier volledig op het vlak van de opinie. De
valt buiten de scope van dit artikel om bronmateriaal van onderzoeken te
verzamelen en ik heb hierover al een mening. Ook ga ik uit van het principe dat
wat ik vind zal vast niet uniek zijn en geldt wellicht voor veel mensen. Ik
laat ook andere landen buiten beschouwing. In China kijken ze heel anders tegen
het kopiëren van gedachtegoed aan.

 

Is piraterij zo populair omdat het origineel kopen te duur
is? Is prijs werkelijk de reden waarom mensen zo veel en gemakkelijk kopieën
maken? Ik denk dat het wel een rol speelt maar dat het vooral ook met andere
aspecten verbonden moet worden om te begrijpen waarom het kopiëren van
auteurrechtelijk beschermt materiaal zo populair is. Ik gebruik overigens veel
termen naast piraterij omdat al deze termen correct zijn en toch een eigen
nuance aanbrengen.

 

Een belangrijk aspect aan de piraterij is het gemak en de
duurzaamheid. Zo heb ik wel eens een spel gekocht voor mijn computer en heb ik
het ook nog eens gedownload. Waarom? Bij het originele spel moest ik steeds de
CD-Rom in de computer stoppen om te spelen. Vervelend want om al die spellen
bij de hand te hebben maakt mijn bureau een rommeltje. Door een illegale crack
te gebruiken was mijn CD-Rom niet meer nodig. Dit is dus een voorbeeld van
gemak. Een tijdje terug was ik lid van de Music Club van Planet Internet. Ik
had een paar nummers online gekocht omdat het me wel makkelijk leek. Toen ik de
nummers op een andere computer wilde afspelen, lukte dat niet. En toen de Music
Club ter ziele ging kon ik de nummers helemaal niet meer afspelen. Downloaden
van de nummers is dus duurzamer.

 

Ik download wel eens films. Die hou ik dan in voorraad. Als
ik op een avond ineens niets meer te doen heb of wil ontspannen, dan kijk ik
zo’n film. Omdat het vaak ook nog eens laat op de avond is, kan ik deze
dus niet zomaar bij de videotheek halen. Als ik zo’n film dan met plezier
gekeken heb zou ik overigens best een klein bedrag over willen maken, maar nu
dwaal ik af.  Punt is dat ik de prijs van film kijken uit de videotheek dus
niet teveel vind, maar dat het gemak van downloaden gewoon groter is. Moet ik
er wel bij zeggen dat de kwaliteit van een download soms minder is, of dat er
ineens geen ondertiteling bij zit (of in een andere taal en dan ook nog hard
gecodeerd).

 

Hetzelfde geldt overigens voor muziek. Laatst zat ik met
mijn vrouw op de bank en liet ik wat muziek horen van wat ik goed vind (uit de
oude CD doos), op een gegeven moment noemt ze een band en dat ze daar wel weer
eens een CD van wil hebben en dat ze er nu naar wil luisteren. Ik pak de
laptop, ga eerst naar AllMusic.Com om de details te zien van waar ik naar op
zoek ben. Dan open ik een nieuwsgroepen zoekmachine en binnen vijf minuten
luisteren we naar die muziek… Zonder kwaliteitsverlies! Dus geen MP3 maar
gewoon FLAC files. Grote kans overigens dat zo’n oude CD nog geen 6 euro
kost in de winkel. Een bedrag wat ik er graag voor neer zou tellen. Maar ook
hier geldt piraterij is niet alleen een prijs issue, ook gemak is belangrijk.

 

Als ik de focus verleg naar boeken en elektronische boeken
(e-books), dan is er wel wat aan de hand als het neerkomt op prijs. Voor mij
voelt het als onrechtvaardig dat ik 80% van de prijs moet betalen voor een
elektronisch boek versus 100% voor een fysiek boek in de winkel. Hier heb ik
een zeer uitgebreide discussie over gehad met een goede vriend. Maar ongeacht
of dit een reële prijs is voor een e-book, voelt het als veel te hoog en zal ik
persoonlijk geen e-book voor die prijs kopen. Voor de uitgever maakt dit
overigens nu nog niet echt uit, nog geen halve procent van de boeken is
elektronisch, dus blijft de prijs gehandhaafd. Iets beter graven leert echter
dat er iets vreemds aan de hand is met de prijs van een boek. De prijzen van
boeken zijn namelijk in de wet vastgelegd! Totaal idioot en hiermee is dit ook
meteen een uitzondering die kunstmatig invloed heeft op de marktwerking. Zeker
als de e-book in Nederland opkomt zal de wet contraproductief werken en
piraterij in de hand werken. Overigens zal de wet wel goed zijn voor een
boekenwinkel. Bol.Com zou namelijk anders met prijzen kunnen gaan stunten omdat
de overhead per boek voor bol.com zeer veel lager is dan een traditionele
boekenwinkel.

 

Evolutie van digitale piraterij

Ik ben zelf redelijk deskundig als het gaat om evolutie en
evolutie theorieën. Alles is onderhevig aan evolutie en als je erin verdiept
vallen heel veel puzzelstukjes in elkaar voor heel veel dingen, bijvoorbeeld de
piraterij. Het is ook interessant om de evolutie van de digitale piraterij te
bekijken. Twintig jaar geleden waren bulletin boards (bbs) populair. Hier werd
er al driftig plaatjes en software uitgewisseld. Op een BBS kon je inloggen met
je modem. Nu weten veel mensen al niet eens meer wat een modem is en heb je
gewoon internet. BBS verplaatste zich naar internet fora. Al snel werd
duidelijk dat files op je computer zetten en delen strafbaar was dus werden FTP
servers van bedrijven die niet goed beveiligd waren misbruikt om de software en
dergelijke op te plaatsen en werd er op een forum melding gemaakt waar je die
dingen kon downloaden. Centraal data bewaren op een server van een particulier
bedrijf was strafbaar en zo werden de peer-to-peer netwerken groot. Door
evolutie is Napster toen erg groot geworden en luidde daarmee een nieuw
tijdperk in. Waren de FTP forums besloten, Napster maakte het ook voor het
grote publiek toegankelijk om te downloaden. Toch is het op een gegeven moment
gelukt om de makers van Napster aansprakelijk te stellen. Niet zozeer omdat zij
illegale dingen deden, maar aanzetten tot deze illegale handelingen. Wat
overigens een saillant detail hierin is zijn de nieuwsgroepen. Nederlandse
Internet Providers hebben servers waarop de data van nieuwsgroepen staat
opgeslagen. In theorie zouden deze bedrijven dus aansprakelijk gesteld kunnen
worden voor het hosten van illegaal verkregen data. Het is bijvoorbeeld Brein
nog niet gelukt deze vorm van piraterij aan te pakken. Brein richt zich
overigens wel op de randpraktijken in deze business. Fill Threads Database
(FTD) is hier een voorbeeld van. Zij worden in feite op dezelfde gronden als
Napster destijds aangeklaagd. Ze verwijzen namelijk naar plaatsen waar je
(overigens nog steeds legaal) materiaal kunt downloaden. Het lijkt een kansloze
actie van Brein, maar de rompslomp en onzekerheid is wel zeker iets om rekening
mee te houden. Wat je in ieder geval ziet is dat er steeds na acties van RIAA,
Brein en dergelijke er veranderingen worden toegepast waarbij de digitale
piraterij gewoon doorgaat en zich steeds sterker verbeterend. Zo wordt het
steeds gemakkelijker om anoniem te bewegen op het internet middels een proxy
server en kun je data ook nog eens versleutelen.

 

Maar waarom kan en zal piraterij steeds overleven en verder
evolueren? Omdat er markt voor is, omdat er nog geen goede alternatieven zijn.
Als de muziekindustrie business modellen vind die het gemak bevorderen en de
prijs zeer laag houden en geen restricties opleggen over het gebruik, dan is er
geen basis meer om een digitaal piraat te zijn. Dit klinkt wat utopisch, en ook
hier is er wel wat meer aan de hand.

 

Digitale piraterij hoeft niet slecht te zijn voor de
industrie

Een mooie quote van uitgever Tim O’Reilly: “De
vijand van de auteur is niet piraterij, maar onbekendheid.”. En hier zit
een hoop waarheid in. Ook gaan er steeds meer geluiden op dat downloaders van
muziek gemiddeld meer geld uitgeven als niet downloaders. Van alles wat er
gedownload wordt, hoeveel zou er sowieso nooit gekocht worden? Of zoals Chris
Anderson schrijft over alternatieven: “mijn boek geef ik gratis weg, maar
daardoor krijg ik steeds meer aanvragen voor lezingen”. Of artiesten
verdienen wellicht minder met de CD’s die ze uitbrengen, maar concerten
zijn steevast uitverkocht. Dat de tussenpersoon –bijvoorbeeld het
platenlabel- het hardst roept dat het slachtoffer is van de piraterij, geeft
alleen maar aan dat er misschien gesleuteld moet worden aan het businessmodel.
Als je vasthoudt aan bepaalde principes heb je kans dat de markt je inhaalt.

 

Als je kijkt naar de game industrie, merk je ook wel dat er
wapenen zijn tegen de piraterij. Zover ik weet kan de Playstation 3 niet
gekraakt worden. Illegaal spellen spelen zit er dan niet bij. Met de PSP-Go
dwingen ze zelfs dat alles online gekocht wordt. Een model die de traditionele winkels
sowieso overbodig maakt. Jammer is dan om te zien dat de spellen die je online
koopt dezelfde prijs zijn als dat je ze in de winkel zou kopen. Iets in mijn
zegt dan ook dat de PSP-Go een flop wordt… mijn manier om bijvoorbeeld
toch goedkoop spelletjes te spelen op de Playstation 3 is dat ik ze 2e
hands koop (bijna altijd onder de twintig euro, terwijl de spellen nieuw zo’n
55 tot 70 euro kosten). Als de mogelijkheid van 2e hands kopen mijn
ontnomen wordt… dan zou ik harder zoeken naar alternatieven of illegaal
willen downloaden. Ik geloof dat ook nieuwe spellen voor veel minder aangeboden
zouden moeten worden. Ik verdien best een hoop geld, maar de laatste twee jaar
heb ik twee keer een spel tegen de originele prijs gekocht. Aan 2e
hands verdiend een uitgever van spellen overigens niets. Net zo weinig als dan
als ik ze gedownload heb. Een ander model wat nu langzaam opkomt is dat spellen
gratis zijn, en dat je (een klein beetje) betaald voor bepaalde voorwerpen of privileges.
Er zijn trendwatchers die denken dat dit de toekomst wordt. Een ander model wat
volgens mij niet leidt aan piraterij zijn de abonnement spellen zoals World Of
Warcraft.  

 

Digitaal is anders dan fysiek

Digitale piraterij is iets nieuws (heel ruim genomen de
laatste twintig jaar), en het is alleen maar mogelijk nu digitaal zo populair
is. Er zit nu eenmaal een wereld van verschil tussen fysiek en digitaal.
Digitaal zijn nullen en enen en die kosten niets om te verplaatsen. Atomen
(fysieke spullen zoals een CD of boek) verplaatsen blijft altijd geldt kosten. Heel
veel dingen die te maken hebben met entertainment zoals muziek, verhalen,
films, games kunnen digitaal gekopieerd worden. Dit kost ook niets. Het nieuws
lezen in de krant die in je bus beland kost geld, het nieuws lezen op het
internet kost niets. Ook social media zoals Hyves, Facebook, Flickr zijn in
feite vormen van entertainment en voor veel mensen erg waardevol. Toch zijn
deze gratis! Als dit gratis is, en nieuws lezen in gratis en ook e-mail is
gratis (en films uploaden en delen, etc.), is het dan gek dat mensen (voor het
gevoel) vinden dat muziek ook gratis kan? Als Esmee Denters in plaats van een
cover een eigen gemaakt nummer op YouTube zet en het wordt een hit, verwacht ze
dat mensen hier haar direct voor gaan betalen? Ik denk het niet. Natuurlijk wil
ze dat haar CD’s verkocht worden en dat mensen betalen voor als ze de
volledige kwaliteit willen downloaden, maar omdat zij de traditionele
geschiedenis van de muziek niet heeft meegemaakt accepteert ze wellicht de
wereld zoals deze is, en op dit moment is het onbetaald downloaden daar deel
van. Nu is dit opinie en mag ik niet voor haar spreken, maar vind haar echt een
voorbeeld van de nieuwe digitale generatie. Zij heeft de kracht hiervan ten
volle benut. Nu boeken ook hun weg naar digitaal gevonden hebben zullen
uitgeverijen hier iets mee moeten anders zullen ze in dezelfde malaise terecht
komen als de muziekindustrie

 

Piracy is in the eye of the beholder

Even een heel ander voorbeeld wat misschien wel leidt tot
een paradigma verschuiving. Microsoft biedt sinds kort een gratis virusscanner
aan. Hiermee beroofd Microsoft andere bedrijven die zich richten op
virusscanners van inkomsten. Op mijn nieuwe laptop heb ik geen betaalde
virusscanner meer. Is dit dan ook piraterij? In China heerst voornamelijk het Confucius
model: Wijsheid (maar ook muziek) deel je.  Daar wordt heel anders tegen auteursrechten
aangekeken. Logisch, want het concept van de bescherming van auteursrechten is
in mijn ogen onnatuurlijk (voor als je zin hebt: http://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/geldigheidsdatum_02-11-2009
, die is vandaag recent🙂 ). Het punt is dat je piraterij te interpreteren
valt. Je hebt de wet, maar ook gezond verstand. Als een leraar een stukje uit
een boek kopieert en geeft aan de leerlingen van de klas, dan is het volgens de
wet een strafbaar feit. Maar voor ons gevoel ligt dat heel anders. Volgens de
wet mag je overigens ook muziek downloaden. Alleen het uploaden is niet toegestaan.
De komende jaren zal hier echter wel verandering in komen.

 

Laatste overdenkingen

Met dit artikel vergeet ik wellicht 1001 facetten. Mijn
conclusie op dit moment is dat piraterij alleen maar kan bestaan als er frictie
is in de prijs die aanbieder vraagt en wat mensen redelijk vinden of kunnen
betalen. Piraterij is niet alleen een geld ding, ook gemak en duurzaamheid zijn
belangrijke aspecten. De wereld is veranderd nu zoveel digitaal is en het
verplaatsen van data niets meer kost. Daarnaast zijn er veel mogelijkheden om
piraterij tegen te gaan of op een andere manier geld te verdienen. Als
aanbieder van vermaak zou ik me richten op die andere manieren, niet op het
bestrijden van piraten.

 

Henri Koppen

2 November 2009

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s